Nieuws

De Woongaard | De Pinte | 2009

Gepost op 14/01/2010 in de categorie Algemeen, Publicaties

Levenslang wonen in het kasteelpark.

Vlakbij de dorpskern van De Pinte ligt het domein van het kasteel van Viteux. De gemeente kon in 2002 de hand leggen op het terrein van zo’n twee hectare groot. Het kasteelpark is zowat de enige groene long in de dorpskern. Het volledige domein is ingekleurd als bouwzone.

Daarom was het voor de gemeente van groot belang dat het niet zou worden aangekocht door een projectontwikkelaar, die er wellicht een ongeïnspireerde maar lucratieve verkaveling zou aanleggen. De gemeente koesterde echter de ambitie om in het hart van De Pinte een kwalitatief, dorpskernversterkend project te ontwikkelen. Ondanks de hoge verkavelingsdruk koos De Pinte resoluut voor een duurzaam woonproject rond een uitgestrekt publiek park. Het woonproject mikte niet louter op ‘dinks’ (double income, no kids), maar richtte zich eveneens doelbewust tot senioren en personen met een beperkte mobiliteit. Met het concept van ‘levenslang wonen’ wou de gemeente een halt toeroepen aan de uitwijkbeweging naar de gemeentelijke rand van net die personen die het meeste baat ondervinden van een centrale uitvalsbasis.

Om het project te realiseren, deed de gemeente in 2002 beroep op de procedure van de Open Oproep van de Vlaams Bouwmeester. Het architectenbureau Abscis kwam als laureaat uit de bus. De architecten zouden instaan voor het masterplan voor het hele domein, voor het ontwerp van het woonproject en voor de herbestemming van het kasteel.

De gemeente zou instaan voor de aanleg van het park. Alle onderdelen werden gerealiseerd met een publiek-private samenwerking. De architecten vulden het idee van duurzaam wonen op een meervoudige manier in: ‘We hebben het idee van duurzaam wonen vertaald naar gestapelde en econcentreerde woningen met een beperkte woonoppervlakte, een rationele structuur en een vrije planindeling. Alle appartementen zijn toegankelijk voor rolstoelgebruikers en zijn ontworpen volgens de principes van levenslang wonen. Een “levenslange woning” is een woning waarin iedereen kan leven, ongeacht de leeftijd, de lichamelijke kenmerken, capaciteiten en beperkingen. Ook dat is een aspect van duurzaamheid.’

De formule heeft veel succes, zo getuigt Lisa, een kwieke jonge vrouw in een rolstoel die samen met haar vriend intrek nam in De Woongaard: ‘Wij woonden vroeger in het centrum van Gent. Dat was niet echt ons ding. Hier werk ik als vrijwilliger in het gemeentehuis, slechts vijf minuten verwijderd van mijn woonst.’ Tijdens de realisatie van het project werd ook inspraak verleend aan de toekomstige inwoners. Op die manier konden de woningen optimaal worden aangepast aan de specifieke behoeften van iedere bewoner. Marie-Louise en Frans, een gepensioneerd stel dat hun grote huis aan de rand van De Pinte inruilde voor een van de meer centraal gelegen appartementen in De Woongaard, vertellen hoe ze tijdens de procedure nog in staat waren om een aantal belangrijke aanpassingen aan het plan door te voeren: ‘Een van de aanpassingen die we hebben kunnen bekomen is bijvoorbeeld het doortrekken van de muur tussen de gang en de keuken, waardoor er minder inkijk in de keuken mogelijk is en we bovendien nog een hoge kast hebben kunnen bijplaatsen.’

De woningen zijn geconcentreerd in de oostelijke hoek van het domein, waardoor de zuidwestelijke gronden gevrijwaard bleven en ingericht konden worden als kasteelgebied en publiek park. De gemeente financierde de aanleg van het park en de renovatie van het kasteel met de opbrengsten van het woonproject. Het park werd opgebouwd uit diverse educatieve en recreatieve elementen: een kleine grasvlakte waarop activiteiten georganiseerd kunnen worden, een speelplein voor jonge kinderen, een hangplek voor tieners, een boszone en de ‘spiegelvijver’. Het kasteel maakt deel uit van een beschermd dorpsgezicht en werd zoveel mogelijk in zijn oorspronkelijke toestand hersteld. Het kreeg een grondige opknapbeurt en werd herbestemd tot restaurant-taverne en congresen seminariecentrum. De woningen zijn verdeeld over drie eenvoudige blokken met een bescheiden hoogte van drie bouwlagen, ontworpen op de schaal van het kasteel en de overige bebouwing. De gebouwen integreren zich naadloos in het park. De bruine baksteen sluit goed aan bij de natuurlijke kleuren van het park en bij de gevelmaterialen in de nabijgelegen Koning Albertlaan. Een flexibel en transparant scherm van houten panelen dient als zonwering en zorgt voor een steeds wisselend beeld. De woningen hebben een optimale oriëntatie: iedere inwoner heeft behalve voldoende zon, licht en privacy, eveneens een mooi uitzicht op het parkgebied. Hoewel vele inwoners van De Woongaard hun huis met tuin inruilden voor een meer centrale locatie, betekent dit niet dat ze niet meer in het groen wonen. Integendeel, in ruil voor een kleine, arbeidsintensieve tuin kregen de bewoners een mooi, goed onderhouden park waar altijd wel iets te beleven valt. [Janina Gosseye]

Bron: K. Van Herck en B. De Meulder, Wonen in Meervoud - Groepswoningbouw in Vlaanderen | 2000-2010, SUN, p. 134-137

Download PDF